Środki gaśnicze

Środki gaśnicze

Opublikowano: piątek, 10, kwiecień 2009 11:12

Krzysztof Waksmundzki

Środek gaśniczy powoduje przerwanie procesu palenia. Są to substancje służące do gaszenia płomieni i miejsc żarzących się. Do najważniejszych środków gaśniczych należą:

- woda (schładza materiał palny. Para wodna rozcieńcza środowisko reakcji),
- piana (odcina dostęp tlenu i schładza materiał palny),
- tlenek węgla(IV) (gaszenie instalacji elektrycznych, palących się cieczy),
zmniejszając stężenie - chlorowcowe pochodne węglowodorów, służą do gaszenia instalacji elektrycznych, działają jako inhibitorywolnych rodników w płomieniu,

- proszki (zawierają NaHCO3, KHCO3 zmieszane z mocznikiem, tlenkami żelaza i krzemianami sodu, rozkładają się z wydzieleniem tlenku węgla(IV), mogą być użyte do gaszenia płynów łatwo palnych, instalacji elektrycznych),
- NaCl (chlorek sodowy, służy do gaszenia metali),
- NH4H2PO4 (do gaszenia celulozy), 

- związki boru, piasek, ziemia, cement.

Woda nie może być używana do gaszenia obwodów elektrycznych, płonącego koksu, płynów łatwo palnych lub sproszkowanych metali, ponieważ ulega wówczas rozkładowi z wydzieleniem wodoru.

WODA (tlenek wodoru, oksydan) jest najpowszechniejszym i zarazem najbardziej dostępnym środkiem gaśniczym w prawie każdym rejonie świata. Ze względu na swoje właściwości fizykochemiczne używana do gaszenia większości grup pożarów.
Woda w zetknięciu z ciałem o wysokiej temperaturze pobiera z niego duże ilości ciepła. Jak wyliczono 1 g wody do wrzenia pobiera 100 cal i zamieniając się na parę dalsze 539 cal (temperatura wrzenia pod ciśnieniem 1 atm: 99,97 °C = 373,12 K). Powstająca z wody przy temperaturze ognia para wodna (z 1 litra wody  w temperaturze 101,76 stopnia Celcjusza i ciśnieniu 107873 N/m2 powstaje 1510l pary) rozrzedza powietrze, zmniejszając zawartość tlenu, a tym samym utrudniając palenie się.
Woda może być podawana do pożaru jako strumień zwarty, kroplisty lub mgłowy. Zwarty strumień wody podaje się na duże pożary i na obiekty objęte ogniem w trudno dostępnych miejscach. Strumienie kropliste i mgłowe są bardziej skuteczne ze względu na większą powierzchnię styku wody z palącym się materiałem i nie powodują dodatkowych szkód. Ponadto cząsteczki wody „rozrzedzają” powietrze przez co hamują proces spalania. Cząsteczki wody osadzają dym i inne gazowe produkty spalania, co pozwala prowadzić w bardziej efektywny sposób np. akcję ewakuacyjną.

Piany zostały podzielone na trzy typy:

* piana ciężka
* piana średnia
* piana lekka.

Zaletami pian gaśniczych jest ich wysoka skuteczność, powodują znacznie mniejsze szkody niż woda. Wadami jest ich koszt, krótki okres pracy oraz trudna dostępność.